Mączniak jabłoni jest groźną chorobą grzybową. Może występować we wszystkich rejonach upraw. Spotykany zarówno w szkółkach, jak i w sadach. Choroba ta powoduje osłabienie wigoru drzew. Ponadto pogarsza zawiązywanie pąków kwiatowych oraz obniża jakość owoców. W efekcie powoduje znaczne straty ekonomiczne. Zwalczanie mączniaka jabłoni to wymagające wyzwanie dla sadowników.

Zwalczanie mączniaka jabłoni koniecznością w sadach

Sprawcą choroby jest grzyb Podosphaera leucotricha. Mączniak zaliczany jest do najgroźniejszych chorób jabłoni. W sadach pojawia się niemal każdego roku. Jego obecność uzależniona jest od kilku ważnych czynników. Znaczenie ma m.in. przebieg pogody w zimie oraz w trakcie sezonu wegetacyjnego. Na pojawienie się wpływa siła wzrostu drzewa. Oczywiście istotny jest też stosowany program zwalczania. Sprawca choroby zimuje w postaci strzępek grzybni. Spotykany jest w wegetatywnych lub generatywnych pąkach jabłoni (pąki liściowe oraz pąki kwiatowe). Ponadto występuje pomiędzy łuskami oraz zawiązkami.

Grzyb Podosphaera leucotricha atakuje pąki oraz wierzchołki pędów. W wyniku porażenia te części jabłoni najczęściej zamierają. W efekcie nie rozwijają się na wiosnę. Jeżeli porażenie pędów jest mniejsze, mogą pojawić się kwiaty. Są one jednak niedorozwinięte i zazwyczaj obumierają. W styczniu i lutym temperatura może spaść nawet do -25°C. W takim wypadku porażone pąki przemarzają. Tym samym ograniczeniu ulega źródło infekcji.

Wpływ pogody na rozwój patogenu

Mączniak w nasileniu epidemicznym występuje co kilka lat. Związane jest to przede wszystkim z warunkami atmosferycznymi. Przebieg pogody w okresie wegetacji również ma znaczenie. Choroba szczególnie groźna jest w sezonach, które charakteryzują się:

  • mniejszą ilością opadów atmosferycznych
  • ciepłymi latami
  • łagodnymi zimami (które coraz częściej notowane są w Polsce).

Zwalczanie mączniaka jabłoni nie jest łatwe nawet dla doświadczonych sadowników. Grzyb chorobotwórczy powoduje infekcje jabłoni w szerokim zakresie temperatury i wilgotności. Zarodniki patogenu kiełkują nawet bez udziału wody. Sam okres inkubacji wynosi około 1 tygodnia.

Rozprzestrzenianiu się choroby i kolejnym infekcjom sprzyja już niewielki wzrost wilgotności powietrza. Może być on spowodowany wieczornymi i nocnymi spadkami temperatur. Infekcjom sprzyjają również mgły oraz pojawiająca się rosa. Zwalczanie mączniaka jabłoni powinno skupić się przede wszystkim na zabiegach prewencyjnych. Niezwykle ważne jest zwalczanie sprawcy choroby już we wczesnych stadiach rozwojowych. Może to mieć decydujący wpływ na dalszy rozwój roślin oraz na wielkość i jakość plonu.

Objawy mączniaka na liściach i pędach jabłoni

Mączniak jabłoni w sadzie

Mączniak często stanowi problem dla sadowników.
Fot. Adobe Stock

Grzyb poraża pędy, liście, kwiaty, a także owoce. Zimuje w uśpionych pąkach kwiatowych i liściowych stanowiąc źródło infekcji na kolejny sezon. Problem z mączniakiem pojawia się już wczesną wiosną. Wtedy wraz z rozpoczęciem wegetacji grzybnia mączniaka przerasta młodą tkankę, która wyrasta z porażonego pąka. Silnie porażone pąki zamierają. Z tego powodu przestają się rozwijać. Z kolei pąkom słabiej porażonym udaje się wybić. Wychodzące z nich liście są już jednak porażone grzybem.

Porażone przez chorobę rośliny cierpią przez cały sezon wegetacyjny. Pokryte są białym, mączystym nalotem. Dodatkowo można zaobserwować:

  • znacznie mniejsze liście
  • kruchość liści i wydłużenie ogonków
  • zwinięcie i marszczenie blaszki liściowej
  • zamieranie pędów i liści

O intensywności schorzenia decyduje przede wszystkim nasilenie pierwotnego porażenia. Rozwija się ono z zainfekowanych pąków. Biały nalot mączniaka może pokrywać nie tylko liście. Zauważany jest również na pędach. W wyniku porażenia wzrost pędów zostaje wyraźnie zahamowany. Ich wierzchołkowe części są zdeformowane lub całkowicie zasychają. W wojłokowatym nalocie zazwyczaj tworzą się otocznie grzyba. Zainfekowane pędy stanowią źródło infekcji wtórnych. Dotyczą więc rozwijających się kwiatów i owoców.

Mączniak jabłoni – objawy na kwiatach i owocach

Ulegające porażeniu kwiaty są zdeformowane i zdrewniałe o sterylnych pręcikach i słupkach. Zainfekowane pąki kwiatowe przybierają barwę srebrzysto-szarą. Najczęściej otwierają się 5-8 dni później w stosunku do kwiatów zdrowych. Często jednak nie otwierają się wcale. W efekcie bardzo szybko zamierają i nie zawiązują owoców. Porażeniu ulegają również owoce. Zagrożone są już od stadium zawiązków. Ponadto niebezpieczeństwo choroby istnieje aż do zakończenia procesu dojrzewania.

Objawem porażenia owoców są widoczne ordzawienia skórki. W przypadku słabszego porażenia zaobserwować można rdzawe nitki. Tworzą one delikatną siatkę. Z kolei silne porażenie prowadzi do pojawienia się rdzawych plam na owocach. Nigdy na porażonych owocach nie występuje mączysty nalot. Jest on charakterystyczny jedynie dla pędów i liści.

Jak zwalczać mączniaka w sadzie? Jak uniknąć poważnych strat powodowanych przez sprawcę choroby?

Zapobieganie rozwojowi choroby

Szczególnie narażone są drzewa, które charakteryzuje intensywny wzrost wegetatywny. Jak zwalczać mączniaka w sadzie? Jednym ze sposobów zapobiegania choroby jest wybór odmian karłowych. Odmiany te kończą wzrost na przełomie czerwca i lipca. Wtedy to najczęściej dochodzi do infekcji wtórnych sprawcy choroby. Sprzyjająca jest wysoka wilgotność powietrza powyżej 90% (bez udziału wody) i temperatura do 25°C. W przypadku starszych sadów warto stosować regulatory wzrostu lub podcinanie korzeni. Duże znaczenie odgrywa systematyczne prowadzenie lustracji pod kątem mączniaka. Należy jak najwcześniej wyciąć pędy z widocznymi objawami choroby.

Ważne jest usuwanie porażonych pędów jeszcze przed rozpoczęciem wegetacji. Zabieg ten zmniejsza ryzyko porażenia jabłoni przez mączniaka w trakcie sezonu. Niweluje też dalszy potencjał infekcyjny sprawcy choroby. Nie tylko wycinanie pędów wpływa na zmniejszenie źródła infekcji. Przed i w trakcie kwitnienia należy wyciąć również porażone kwiatostany. Duże znaczenie odgrywa także dobór odmian. Należy szukać tych mniej podatnych lub tolerancyjnych na mączniaka.

Jak zwalczać mączniaka w sadzie?

Obcinanie pędów jabłoni porażonych mączniakiem

Mechaniczne zwalczanie mączniaka jabłoni.
Fot. Adobe Stock

W sprzyjających warunkach choroba może rozprzestrzeniać się niezwykle szybko. Grzyb ma zdolność do wytwarzania ogromnej liczby zarodników konidialnych. Są one trwałe w środowisku i mogą w nim przetrwać nawet kilka dni. W walce z mączniakiem duże znaczenie odgrywa prawidłowe formowanie koron drzew. To ważny zabieg o znaczeniu fitosanitarnym. Zwalczanie mączniaka jabłoni nie jest proste. Wymaga stałego monitorowania sytuacji w sadzie. Należy konsekwentnie wspomagać metody agrotechniczne metodami hodowlanymi. Potrzebne też będą chemiczne środki ochrony roślin. Obie drogi mogą w znacznym stopniu ograniczyć rozwój choroby w kolejnych sezonach wegetacyjnych.

Stosowanie tylko jednej z metod nie zawsze przynosi zamierzone efekty. Dlatego też w sadach oprócz metod profilaktycznych ważne są odpowiednie fungicydy. Kiedy wprowadzać chemiczne środki mączniakobójcze? Najlepiej stosować je zapobiegawczo bądź z chwilą wystąpienia pierwszych objawów choroby. W początkowym okresie wegetacji zapobiegawczo stosuje się preparaty siarkowe. Szczególnie ważnym okresem w zwalczaniu mączniaka jabłoni są dwa momenty. Faza zielonego i różowego pąka. Zabiegi wówczas wykonane mają istotny wpływ na dalszy rozwój roślin, wielkość oraz jakość plonu.

Kendo 50 EW – skuteczne zwalczanie mączniaka jabłoni

Wielu sadowników zadaje sobie pytanie – czym i jak zwalczać mączniaka w sadzie? Niezawodnym środkiem jest fungicyd Kendo 50 EW. Polecany zwłaszcza do zwalczania mączniaka w uprawach sadowniczych. Działa zapobiegawczo, interwencyjnie oraz wyniszczająco. Zawiera nową substancję czynną, na którą nie stwierdzono odporności. Preparat jest więc bardzo dobrym produktem do rotacji. Można go stosować od fazy różowego pąka aż do fazy, kiedy owoce osiągną połowę wielkości (BBCH 57-75). Faza zielonego i różowego pąka jest krytyczna dla prawidłowego rozwoju jabłoni. To czas, który decyduje o jakości oraz wielkości plonu.

Ważną cechą fungicydu jest działanie translaminarne i gazowe, które polega na zwalczaniu mączniaka jabłoni już obecnego na roślinie. Dodatkowo preparat zabezpiecza sad przed rozwojem kolejnych infekcji. Systemiczne działanie środka chroni także nowe przyrosty roślin.

Kendo 50 EW może być stosowany nie tylko samodzielnie. Działa także w mieszaninach z fungicydami parchowymi zawierającymi trifloksystrobinę lub difenokonazol. Wykonując zabieg taką mieszaniną zwalcza się równocześnie dwie ważne choroby: mączniaka i parcha jabłoni. Stosując Kendo w mieszaninie można obniżyć dawkę do 0,2-0,3 l/ha. Zabieg wykonuje się przed lub na początku kwitnienia i powtarza pod koniec kwitnienia lub w fazie opadania płatka.

Zachęcamy do skorzystania z aktualnie trwającej PROMOCJI. Kup 5 litrów Kendo 50 EW i otrzymaj 0,5 litra Kendo 50 EW za 1 zł netto. Szczegóły promocji znajdziesz na stronie: Weź pieciolitrówkę, zyskaj połówkę